Soạn văn nhưng nó phải bằng hai mày năm 2024

- Quan hệ giữa Cải và thầy lí: trước khi Cải hối lộ thầy lí 5 đồng, Cải nghĩ mình thắng kiện, nhưng khi xử kiện, Cải bị phạt mười roi.

- Sự độc đáo, tính hài hước của truyện kết hợp lời nói với hành động [Nhưng nó lại phải bằng hai mày - thầy lý xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay phải] => Mối quan hệ logic giữa lẽ phải, những ngón tay và tiền tạo ra tiếng cười

\=> Ý nghĩa tố cáo của truyện: lẽ phải được mua bằng tiền, càng nhiều tiền thì lẽ phải thuộc về người đó.

Câu 2 [trang 80 sgk Ngữ văn 10 tập 1]: Nghệ thuật gây cười ở cuối truyện nằm ở việc:

- Lời nói của thầy Lí có sự đồng nhất giữa “lẽ phải” với số tiền nhận hối lộ, lẽ phải có thể đong đếm được + Thầy lí nhận hối lộ nhưng vẫn trơ trẽn úp bàn tay trái lên bàn tay phải biện minh cho hành động nhận đút lót.

- Xây dựng tình huống gây cười đặc sắc: Cải đút lót tiền mà vẫn bị đánh, thầy lí đánh đòn

- Truyện tạo ra tiếng cười sảng khoái khi kết truyện có cả ngôn ngữ nói và cả hành động của thầy lý:

+ Chi tiết thâm thúy, sâu cay khi cười vào thứ được coi là công lí của chính quyền phong kiến trước kia ở nông thôn.

Câu 3 [Trang 80 sgk Ngữ văn 10 tập 1]

Nhân vật Ngô và Cải:

+ Là những người nông dân tội nghiệp, đáng thương

+ Họ đánh nhau nhưng không chịu nhận sai lại muốn đổ tội cho nhau nên đều đút lót cho thầy lí

+ Nhân vật Cải: vừa đáng thương lại vừa đáng trách - đáng thương khi đã hối lộ mà vẫn bị ăn đòn, đáng trách là vì đã tiếp tay cho thói tham lam của quan lí.

+ Nhân vật Ngô: mất tiền, lâm vào kiện cáo

→ Tựu chung họ vừa đáng thương, vừa đáng trách.

Luyện tập

Đặc trưng của truyện cười thông qua hai truyện Nhưng nó phải bằng hai mày và Tam đại con gà:

- Nội dung: thường châm biếm, chế giễu thói hư tật xấu trong một bộ phận người. Tạo mâu thuẫn trái tự nhiên để gây cười.

+ Truyện Tam đại con gà chế giễu thầy đồ dốt nát nhưng huênh hoang, ngụy biện

+ Truyện Nhưng nó phải bằng hai mày tố đả kích thói tham những của bọn quan tham thời xưa

- Nghệ thuật tạo tiếng cười:

+ Kết cấu truyện ngắn gọn, mạch lạc, logic, mâu thuẫn được đẩy lên đỉnh điểm tạo tiếng cười

+ Mâu thuẫn trong truyện Tam đại con gà là sự dốt nát được che đậy, biện minh

+ Truyện Nhưng nó phải bằng hai mày: việc phân xử, công lý được đong đếm bằng tiền.

Minh họa

2. Bài soạn tham khảo số 3

Câu 1 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]:

  1. Mối quan hệ giữa Cải và thầy lí trước khi xử kiện đã được sắp đặt [Cải lót tiền cho thầy lí trước]. Cải tỏ ra tự tin vì nghĩ sẽ thắng kiện, nhưng khi xử kiện, Cải bị phạt mười roi.
  1. Câu chuyện độc đáo chủ yếu ở việc kết hợp giữa 'ngôn ngữ' của lời nói [ngôn ngữ công khai] và động tác [ngôn ngữ ẩn dụ]. Lẽ phải được thể hiện bằng cách Cải xòe năm ngón tay, và lẽ phải được nhân đôi khi thầy lí xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay phải => Tố cáo rằng lẽ phải có giá tiền, càng nhiều tiền thì lẽ phải càng nhiều. Hình ảnh này ẩn dụ sự sai lệch giữa cái đúng và cái phải.

Câu 2 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]: Khi Cải 'xin xét lại, lẽ phải về con mà!', thầy lí không phủ nhận, nhưng lại tuyên bố 'Mày phải… nhưng nó lại phải… bằng hai mày!'. Tiếng cười nổ ra từ đây. Đối với thầy lí, lẽ phải đo bằng tiền. Tiền quyết định lẽ phải. Năm đồng là 'lẽ phải', nhưng mười đồng là 'lẽ phải gấp đôi'.

Câu 3 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]:

Nhân vật thất bại trong kiện là Cải, người bị bất ngờ và không kịp phản ứng. Thế nhưng câu chuyện phê phán cả hai nhân vật. Sự tham lam của quan lại sẽ trở nên tráo trở hơn nếu có những người như Ngô và Cải. Họ đáng thương nhưng cũng đáng trách.

Luyện tập

Đặc trưng thể loại truyện cười qua việc phân tích lời nói và hành động của nhân vật trong 'Tam đại con gà' và 'Nhưng nó phải bằng hai mày'.

  1. Đối với 'Tam đại con gà' [phân tích ở bài trước]
  1. Đối với 'Nhưng nó phải bằng hai mày'

- Hành động của Cải và Ngô: cả hai đều cố gắng đút lót cho thầy lí.

- Thầy lí tham lam và nhận tiền của cả hai.

- Lời nói hài hước của nhân vật: ' Xin xét lại, lẽ phải về con mà!' [Cải] và 'Tao biết mày phải… nhưng nó lại phải… bằng hai mày!' [thầy lí]

  1. Từ hai truyện trên, có thể khái quát mấy đặc trưng chung của thể loại truyện cười:

- Khai thác thói hư tật xấu của một nhóm đối tượng trong xã hội.

- Chứa đựng mâu thuẫn trái quy luật tự nhiên và tiềm ẩn yếu tố gây cười.

- Dung lượng ngắn, kết chặt và kết thúc bằng sự kiện hoặc tưởng tượng bất ngờ.

Minh họa

3. Bài soạn tham khảo số 2

Câu 1 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]:

  1. Mối quan hệ giữa Cải và thầy lí trước khi xử kiện đã được sắp đặt [Cải đã lót tiền trước cho thầy lí năm đồng].

b.

- Cải tỏ ra tự tin nghĩ sẽ thắng kiện, nhưng thầy lí xử Cải bị phạt mười roi.

- Thầy lí:

+ Hành động: Xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay phải.

+ Lời nói: “tao biết mày phải…nhưng nó lại phải…bằng hai mày”.

Câu 2 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]:

Nghệ thuật gây cười qua lời nói của thầy lí ở cuối truyện: thầy lí xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay phải.

\=> Sợi dây liên hệ thông suốt giữa: lẽ phải – những ngón tay và những đồng tiền.

\=> Ý nghĩa tố cáo của truyện: đồng tiền đo lẽ phải, tiền nhiều lẽ phải nhiều, tiền ít lẽ phải ít.

Câu 3 [trang 80 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1]:

Nhân vật Cải và Ngô:

- Là những người nông dân tội nghiệp, vừa đáng thương vừa đáng trách.

- Là nạn nhân của chế độ phong kiến.

Luyện tập

Đặc trưng của truyện cười thông qua hai truyện Nhưng nó phải bằng hai mày và Tam đại con gà:

Tam đại con gà - Mâu thuẫn gây cười: thầy đồ dốt nát nhưng huênh hoang, ngụy biện. Nhưng nó phải bằng hai mày - Mâu thuẫn gây cười: việc phân xử, công lí được đong đếm bằng tiền. \=> Nội dung truyện cười: thường châm biếm, chế giễu thói hư tật xấu trong một bộ phận người.

\=> Nghệ thuật tạo tiếng cười: chứa đựng mâu thuẫn trái tự nhiên, kết cấu truyện ngắn gọn, mạch lạc, logic, mâu thuẫn được đẩy lên đỉnh điểm tạo tiếng cười.

Minh họa

4. Bài soạn tham khảo số 5

Câu 1 [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

  1. Mối quan hệ giữa Cải và thầy lí trước khi xử kiện đã được sắp đặt. Cải nghĩ rằng sẽ thắng kiện, nhưng ngờ đâu Cải lại bị thầy lí tuyên bố đánh mười roi.
  1. Ngôn ngữ bằng lời nói là công khai, mọi người đều hiểu. Nhưng 'ngôn ngữ' bằng động tác chỉ thầy lí và Cải mới hiểu. Nếu Cải xòe năm ngón tay và 'ngầm' ra hiệu với thầy lí là 'lẽ phải', thì thầy lí đáp lời bằng cách xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt, ý nói 'lẽ phải' đã được nhân đôi.

Câu 2 [trang 80 GK Ngữ văn 10 tập 1]

- Khi Cải khăng khăng 'xin xét lại, lẽ phải về con mà!', thầy lí không phủ nhận điều đó, nhưng thầy đưa ra lí lẽ 'Tao biết mày phải… nhưng nó lại phải…. bằng hai mày!'. Tiếng cười bùng nổ. Với thầy lí, lẽ phải được đo bằng tiền. Tiền là quyết định lẽ phải. Năm đồng là 'lẽ phải', nhưng mười đồng là 'lẽ phải gấp đôi'.

Câu 3 [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

- Đánh giá về nhân vật Ngô và Cải: Nhân vật thất bại trong vụ kiện là Cải. Cải bị bất ngờ, không kịp trở tay, rơi vào tình trạng thảm hại [mất tiền và bị đánh]. Câu chuyện lên án cả hai nhân vật. Sự tham lam của quan lại sẽ ngày càng tráo trở hơn nếu có những người như Ngô và Cải.

\=> Họ vừa đáng thương, vừa đáng trách.

Luyện tập

Câu hỏi [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

Đặc trưng của truyện cười:

- Nội dung: Thường châm biếm, chế giễu thói hư, tật xấu trong nội bộ nhân dân, hoặc đả kích những thói hư khác trong xã hội.

+ Truyện “Tam đại con gà” chế giễu thầy đồ dốt nát nhưng lại sĩ diện hão.

+ Truyện “Nhưng nó phải bằng hai mày” đả kích thói tham nhũng của bọn tham quan ô lại trong xã hội cũ.

- Nghệ thuật: Truyện cười thường tạo ra những mâu thuẫn trái với tự nhiên để gây cười.

+ Truyện “Tam đại con gà” tạo mâu thuẫn giữa sự dốt nát [bên trong] với cái làm ra vẻ ta đây là giỏi [bên ngoài] của thầy đồ.

+ Truyện “Nhưng nó phải bằng hai mày” tạo mâu thuẫn khi phân xử trái lại được 'đo, đếm' như với đồng tiền.

Tóm tắt

Cải và Ngô đánh nhau, rồi kiện nhau. Cải lót tiền trước cho thầy lí năm đồng, Ngô biện mười đồng. Khi xử kiện, Cải bị phạt roi. Nó vội xòe năm ngón tay hiệu lẽ phải cho thầy lí, thầy lí cũng xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt, nói: “…Nhưng… nó lại phải… bằng hai mày!”.

Nội dung chính

Thấy được thái độ của nhân dân với bản chất tham nhũng của quan lại địa phương và tình cảnh bi hài của người lao động trong xã hội nông thôn Việt Nam xưa.

Minh họa

5. Bài soạn tham khảo số 4

Câu 1 [trang 80 sgk Ngữ văn 10 Tập 1]:

  1. Quan hệ giữa hai nhân vật

- Mối quan hệ giữa Cải và thầy lí trước khi xử kiện đã được sắp đặt: Cải ung dung nghĩ sẽ thắng kiện, không ngờ khi xử kiện, Cải lại bị thầy lí tuyên bố đánh mười roi.

  1. Sự độc đáo, tính hài hước của truyện sự kết hợp lời nói với hành động

- Ngôn ngữ ngầm bằng động tác thì chỉ thầy lí và Cải mới hiểu.

- Nếu Cải xòe năm ngón tay và 'ngầm' ra hiệu với thầy lí là 'lẽ phải', thì thầy lí đáp lời nhanh chóng bằng cách xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt, ý nói 'lẽ phải' kia đã được nhân đôi

Câu 2 [trang 80 sgk Ngữ văn 10 Tập 1]: Nghệ thuật gây cười qua lời nói của thầy lí ở cuối truyện

- Tiếng cười bùng nổ từ việc lẽ phải được đo bằng tiền.

- Thầy lí không phủ nhận cái phải của Cải nhưng tiếc rằng cái phải của Cải lại không bằng của Ngô.

Câu 3 [trang 80 sgk Ngữ văn 10 Tập 1]:

- Nhân vật Ngô và Cải: vừa đáng tội nghiệp lại vừa đáng trách.

+ Họ là những người nông dân bình thường, tội nghiệp, đáng thương.

+ Họ cũng là những người đáng trách vì chủ động dùng tiền mua lẽ phải

LUYỆN TẬP [trang 80 sgk Ngữ văn 10 Tập 1]

Đặc trưng của thể loại truyện cười

- Nội dung: thường châm biếm, chế giễu thói hư tật xấu trong một bộ phận người.

+ Truyện Tam đại con gà chế giễu thói dấu dốt của thầy đồ

+ Truyện Nhưng nó phải bằng hai mày tố đả kích thói tham những của bọn quan tham thời xưa

- Nghệ thuật tạo tiếng cười:

+ Kết cấu truyện ngắn gọn, mạch lạc, logic,

+ Tạo mâu thuẫn trái tự nhiên, đẩy lên đỉnh điểm tạo tiếng cười

Ilustration

6. Lesson Reference Number 6

Câu 1 [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

Phân tích tính kịch trong đoạn: 'Cải vôi xòe năm ngón tay... bằng hai mày'.

Lời giải chi tiết:

- Mối quan hệ giữa Cải và thầy lí trước khi xử kiện đã được sắp đặt rồi [Cải đã lót tiền trước cho thầy lí năm đồng]. Cải cứ nghĩ là quan sẽ cho mình được kiện nên rất ung dung. Tuy nhiên không ngờ khi xử kiện, Cải lại bị thầy lí tuyên bố đánh mười roi. Cải từ thế chủ động chuyển hoàn toàn sang bị động và không thể nói tiếp được lời nào.

- Sự độc đáo của câu chuyện chính là sự kết hợp giữa hai thứ 'ngôn ngữ'. Ngôn ngữ bằng lời nói là ngôn ngữ công khai, nói cho tất cả những người có mặt ở đó nghe. Nhưng thứ 'ngôn ngữ' bằng động tác thì chỉ thầy lí và Cải mới hiểu được. Nếu Cải xòe năm ngón tay và 'ngầm' ra hiệu với thầy lí đó là 'lẽ phải' thì thày lí đã đáp lời nhanh chóng bằng cách xòe năm ngón tay trái úp lên năm ngón tay mặt, ý nói 'lẽ phải' kia đã được nhân đôi. Sự thú vị được người đọc nhận ra khi tìm thấy sợi dây liên hệ thông suốt giữa: lẽ phải - những ngón tay và những đồng tiền.

Ý nghĩa tố cáo của truyện chính là ở chỗ: lẽ phải đối với người xử kiện được tính bằng tiền. Đồng tiền đo lẽ phải, tiền nhiều lẽ phải nhiều, tiền ít lẽ phải ít.

Câu 2 [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

Nghệ thuật gây cười qua lời nói của thầy Lí ở cuối truyện?

Lời giải chi tiết:

Trong lời nói của thầy Lí ở cuối truyện có sự đồng nhất giữa 'lẽ phải' với số tiền nhận hối lộ, khiến cho “lẽ phải' có thể đo, đếm được [giống như với đồng tiền]. Từ đó gây nên tiếng cười.

- Xây dựng tình huống gây cười đặc sắc [Cải đút lót tiền mà vẫn bị đánh; thầy lí đã ăn tiền đút lót mà vẫn đánh người]

- Đẩy lên cao trào cho tiếng cười 'òa' ra. Ở đây có cả ngôn ngữ nói và có cả hành động của thầy lí. Một chi tiết thật tinh tế mà thâm thúy, sâu cay khi 'cười' vào mặt vị đại diện cho công lí của chính quyền phong kiến ở nông thôn trước đây.

Câu 3 [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

Anh [chị] đánh giá như thế nào về nhân vật Ngô và Cải?

Lời giải chi tiết:

- Đánh giá về nhân vật Ngô và Cải:

+ Họ là những người nông dân bình thường, tội nghiệp, đáng thương.

+ Nhưng họ cũng là những người đáng trách, họ đã có những hành vi không tốt [đánh nhau], lại không chịu nhận khuyết điểm về mình mà đều muốn trút tội cho đối phương, thậm chí đều có hành động hối lộ nhà chức trách.

+ Nhìn chung, họ bị rơi vào tình cảnh bi hài: vừa khốn khổ [bi], lại vừa bị chê cười [hài].

- Thực ra tác giả dân gian cũng không có ý định nói về những người lâm vào việc kiện tụng như Ngô và Cải. Ý này nó đến một cách tự nhiên. Tác giả dân gian dùng tiếng cười để quất đòn roi vào việc xử kiện của lí trưởng. Song Cải và Ngô lâm vào kiện mà mất tiền. Riêng cải mất tiền còn phải phạt một chục roi. Tiếng cười cũng dành cho họ nhưng thật chua chát. Họ vừa đáng thương, vừa đáng trách.

Luyện tập

Câu hỏi [trang 80 SGK Ngữ văn 10 tập 1]

Phân tích cả hai truyện để thấy đặc trưng của thể loại của truyện cười.

Lời giải chi tiết:

- Phân tích hai truyện dựa trên đặc trưng chung của truyện cười dân gian và đặc điểm riêng [tình huống gây cười] của từng truyện.

  1. Về nội dung: Thường châm biếm, chế giễu những thói hư, tật xấu trong nội bộ nhân dân, hoặc đả kích những thói hư khác trong xã hội. Tạo ra những mâu thuẫn trái tự nhiên để gây cười.

Trong hai truyện trên: Truyện Tam đại con gà chế giễu thầy đồ dốt nát nhưng lại sĩ diện hão. Truyện Nhưng nó phải bằng hai mày đả kích thói tham nhũng của bọn tham quan ô lại trong xã hội ngày xưa.

  1. Về nghệ thuật: ngắn gọn, kết cấu mạch lạc, chặt chẽ, mẫu thuẫn phát triển nhanh, kết thúc bất ngờ để bật ra tiếng cười.

Trong hai truyện trên, truyện Tam đại con gà tạo ra mâu thuẫn là sự dốt nát [bên trong] với cái làm ra vẻ ta đây là giỏi [bên ngoài] của thầy đồ. Truyện Nhưng nó phải bằng hai mày lại dựa trên mâu thuẫn là việc phân xử phải trái lại được 'đo, đếm' như đối với đồng tiền.

Minh họa đặc sắc

Nội dung được phát triển bởi đội ngũ Mytour với mục đích chăm sóc và tăng trải nghiệm khách hàng. Mọi ý kiến đóng góp xin vui lòng liên hệ tổng đài chăm sóc: 1900 2083 hoặc email: [email protected]

Chủ Đề